Tajemnicze Miasto "Osówka"

Wobec nasilających się alianckich nalotów bombowych na początku listopada 1943 r. Niemcy hitlerowskie rozpoczęły budowę jednej z największych podziemnych budowli wojennych II Rzeszy. W miarę bezpiecznym, leżącym w centrum ówczesnych Niemiec okazały się tereny Gór Sowich. W tym celu powołano jesienią 1943 r. spółkę Industriegemeinschaft Schlesien AG, której przekazano kilka tysięcy więźniów oraz jeńców wojennych, których umieszczono w czterech pierwszych obozach pracy. Jednak wobec niezadowalającego postępu prac już na przełomie marca i kwietnia 1944 nadzór nad budową przejęła Organizacja Todt, kierowana wówczas przez Alberta Speera – nazistowskiego ministra do spraw uzbrojenia III Rzeszy.

Plany obejmowały potężne prace adaptacyjne na zamku Książ, utworzenie wielkich przestrzeni wydrążonych pod zamkiem, konstrukcji olbrzymich tuneli i sal podziemnych w kilku miejscach w Górach Sowich, reorganizacji całej siatki okolicznych dróg, połączenia całości siecią kolei wąskotorowej. Była to dalece najkosztowniejsza budowa kwater wojskowych i obiektów strategicznych ówczesnych Niemiec, choć całkowite poniesione koszty trudno oszacować. Rozmach budowlano-inżynierski był na najwyższym wówczas dostępnym poziomie.

1.jpg

Do dzisiaj trudno ustalić w jakim celu właściwie powstały owe obiekty. Przypuszczalnie miały spełniać funkcję przemysłową lub miały tu się znajdować tajne laboratoria oraz zakłady doświadczalne tajnych broni. Mówi się także o kwaterze Hitlera i jego sztabu.

2.jpg

Budowle rozpoczęto na stokach gór: Wolsberg (Włodarz), Saalberg (Jedlińska Kopa), Mittelberg (Dział Jawornicki), na wzgórzu między Wüstewaltersdorf (Walim) a Dorfbach (Rzeczka), Mulenberg (Moszna), Suferhöhen (Osówka), Ramenberg (Soboń) i Schindelberg (Gontowa).

3.jpg
4.jpg

W zboczach gór wiercono otwory w skałach, które rozsadzano materiałami wybuchowymi. W ten sposób powstawały sztolnie i komory, które wzmacniano obudowami żelbetowymi. Całość była uzbrojona w potężne sieci infrastruktur drogowych, kolejowych, a także wodociągowych, kanalizacyjnych, telefonicznych i energetycznych.

5.jpg

O ogromie prac przy „Olbrzymie” świadczą raporty Alberta Speera. Mówi w nich o wydatkach na budowę w kwocie 150 mln marek. Innym razem stwierdza, że "tylko na sam projekt zużyto więcej betonu niż w 1944 roku przeznaczono dla całej ludności na budowę schronów". Raporty Speera w konfrontacji ze stanem faktycznym dowodzą, że znane nam podziemne kompleksy oraz obiekty naziemne, to najwyżej 25 % całości wykonanych prac. Upadek III Rzeszy spowodował, że prace nie zostały dokończone, a wiele śladów mogących przyczynić się do wyjaśnienia tajemnicy podziemi została starannie zatarta. Ciągle nie wiadomo co stało się z konwojem kilkudziesięciu ciężarówek, które dwa dni przed kapitulacją wjechały do wnętrza Gór Sowich i nigdy stamtąd nie wyjechały. Co stanowiło ich ładunek również do dziś stanowi tajemnicę. W okresie powojennym wojska polskie i radzieckie spenetrowały wszystkie otwarte obiekty pozostawione przez Niemców. Po nich przyszli szabrownicy i wywieźli co się dało.

6.jpg

Kompleks „Osówka”to druga co do wielkości podziemna budowla i najbardziej tajemnicza ze wszystkich. Podziemia zawierają m.in. trzy sztolnie, z których najdłuższa ma ok. 450 metrów. Jedna z nich posiada tamy z cegły, które utrzymują wodę w tunelu. Całkowita długość tuneli: 1700 m (6700 m²; 30 000 m³). Dwa obiekty są szczególnie interesujące: tzw. kasyno i tzw. siłownia. Są to duże naziemne obiekty o powierzchniach 680 m² i 900 m². Temperatura pod ziemią wynosi ok. 5oC.

7.jpg

Była to dla nas ciekawa i zarazem dająca do myślenia lekcja historii. Mamy przecież w Policach ruiny obiektu o szczególnym znaczeniu dla działań wojennych III Rzeszy, również owianego wieloma tajemnicami i nie do końca odkrytego. Chwała „Skarbowi”, że na miarę swoich możliwości dba o powierzony mu teren. Jednak bez wsparcia z zewnątrz nie doczekamy się szybko niewątpliwej atrakcji turystycznej jaką były by ruiny Fabryki Benzyny Syntetycznej „Hydrierwerke” w Policach.


(micolski)

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License