Masyw Śnieżnika w Sudetach

Ścieżka biegnie wzdłuż szlaku czerwonego od schroniska na Hali pod Śnieżnikiem , stąd dalej szlakiem zielonym na szczyt. Łączna długość trasy wynosi 6 km, różnica wzniesień 720 m, a czas przejścia ok. 2 godz. 15 min.
Śnieżnicki Park Krajobrazowy został utworzony w 1981 r. Obejmuje on najpiękniejsze fragmenty Sudetów Wschodnich – Masyw Śnieżnika, Góry Bialskie, i Złote. W granicach Parku znajduje się 5 rezerwatów przyrody, m.in. Wodospad Wilczki, Śnieżnik Kłodzki, Jaskinia Niedźwiedzia oraz liczne pomniki przyrody. Obszar ten posiada wyjątkowe walory przyrodnicze, rozległe panoramy, ciekawe formy skalne, unikatową rzeźbę peryglacjalną.

1.jpg
2.jpg

Świat roślin Śnieżnika jest najbogatszy w całych Sudetach, przebiega tutaj granica geobotaniczna między Alpami a Karpatami. Różnorodny i bogaty jest świat zwierzęcy, któremu sprzyjają duże kompleksy leśne i ograniczona ingerencja człowieka. Człowiek pojawił się tutaj stosunkowo późno i zamieszkiwał tereny podgórskie. Dopiero na przełomie XIII i XIV wieku rozpoczęła się kolonizacja gór. Od XVI w. Rozwinęła się uprawa lnu, z którego w przydomowych warsztatach tkackich wyrabiano doskonałe płótno. Przeludnione wsie wymagały nowych pól ornych i pastwisk. W XIX wieku pola orne sięgnęły do wysokości ok. 800 m n.p.m., a pasterstwo objęło najbardziej niedostępne tereny górskie. Od schyłku XIX wieku trwa nieprzerwany proces wyludnienia śnieżnickich wiosek, ponieważ rolnictwo, mimo ponoszonych nakładów okazało się nieopłacalne. Od tego czasu granica pól ornych obniżyła się o ponad 250 m. Z tych przyczyn masyw Śnieżnika uchodzi za najbardziej „dziki” zakątek Kotliny Kłodzkiej.

3.jpg

Rozległe kompleksy leśne oraz nieliczne, rozproszone siedziby ludzkie sprzyjają występowaniu wielu gatunków fauny, w tym również gatunków nieobecnych w pozostałej części Sudetów.
Wyraźnie zaznaczony jest piętrowy układ roślinności:
- do 500 m n.p.m. – użytki rolne, zazwyczaj łąki; występują m.in. pełnik europejski, dziewięćsił bezłodygowy,
- 500–1000 m n.p.m. – regiel dolny w postaci borów świerkowych lub lasów mieszanych świerkowo-bukowych,
- 1000–1250 m n.p.m. – regiel górny – bór świerkowy, w runie występują borówki czernica i brusznica,
- powyżej 1250 m n.p.m. – łąki górskie.
Te ostatnie posiadają największą wartość przyrodniczą. Występują tu licznie gatunki roślin rzadkich i chronionych oraz sztucznie wprowadzona kosodrzewina.

4.jpg

Oprócz pospolitych jeleni, saren czy dzików spotkać można muflony. Od ćwierćwiecza żyją tutaj również kozice, które przywędrowały z Czech. Ich stado – jedyne w Polsce poza Tatrami – żyje na pobliskim Średniaku. Są również borsuki, kuny leśne, gronostaje, oraz coraz liczniejsze gryzonie – koszatki, popielice i orzesznice. Niezapomnianych przeżyć może dostarczyć obserwacja bardzo płochliwych ptaków: cietrzewia i głuszca. W miejscach podmokłych żyją salamandra plamista (z charakterystycznymi pomarańczowymi plamkami na skórze), traszka i zaskroniec. Na skałach i nasłonecznionych wykrotach spotkać można żmiję zygzakowatą ubarwioną na czarno lub brązowo.

Najbogatsza na śnieżniku jest fauna bezkręgowców licząca kilkadziesiąt gatunków. W strumieniach żyje pstrąg potokowy Stoki górskie są tutaj bardzo strome, osiągając miejscami nachylenie 30- 40o. Gliniaste zwietrzeliny leżące na gnejsowym podłożu rozcięte są rynnami erozyjnymi. O aktywnej erozji świadczą odsłonięte korzenie drzew. Na stromych stokach leży wiele bloków gnejsowych o średnicy często przekraczającej 1,5 m. Ich powstanie jest związane z intensywnym wietrzeniem skalnego podłoża w warunkach klimatu peryglacjalnego w okresie plejstocenu. Miejscami widoczne są skupiska bloków gnejsowych tworzących charakterystyczne jęzory lub gołoborza.

Śnieżnik musiał być znany turystom już pod koniec XVIII wieku – z tego okresu pochodzą pierwsze utrwalone informacje (panoramy i wzmianki pisane). Prawdziwy rozkwit turystyki rozpoczął się z rokiem 1838, kiedy to Śnieżnik i jego okolice stały się własnością księżniczkiMarianny Orańskiej. Szczyt stał się modnym celem wędrówek – między innymi podziwiano na nim wschody i zachody słońca. W 1871 r. na zlecenie księżnej zbudowano na Hali pod Śnieżnikiem schronisko, które stoi do dziś.

5.jpg
6.jpg

Śnieżnik był tak popularny, że w latach 1895–1899 wzniesiono tutaj kamienną wieżę widokową w kształcie cylindrycznej baszty. Wzniesiona została w latach 1895–1899 z inicjatywy Kłodzkiego Towarzystwa Górskiego i miała służyć podniesieniu atrakcyjności wycieczek na szczyt. Potężna konstrukcja, nawiązująca do modnego wówczas romantycznego stylu naśladującego średniowiecze, miała 6 kondygnacji i wysokość 33,5 m. Nadano jej imię cesarza Wilhelma I i dobudowano budynek mieszczący małe schronisko.

7.jpg
8.jpg
9.jpg

Po II wojnie światowej infrastruktura turystyczna zaczęła podupadać. 11 października 1973 r. wysadzono w powietrze zaniedbaną, rozpadającą się wieżę widokową. Jej resztki tworzą dziś kulminację na kopule szczytowej.

10.jpg
11.jpg
12.jpg

Schodząc ze Śnieżnika postanowiliśmy posilić się w mijanym wcześniej schronisku. Dzisiejsze schroniska niestety nie przypominają już tych dawnych. Są nastawione wyłącznie na klienta. Dla przykładu podam ceny: woda mineralna 1,5 l – 6-7 zł, wrzątek 3,5 zł, o reszcie nie wspominam.

Po ponad 12 km i setkach zrobionych zdjęć stanęliśmy z powrotem na parkingu w Międzygórzu. Sześć godzin spędzonych na stoku i szczycie Śnieżnika oraz zmęczenie nie pozwoliły nam zajrzeć do „Ogrodu Bajek” i wodospadu, ale obiecaliśmy sobie powrót w te cudowne miejsce.


(micolski)

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License